Prędzej czy później, każdy z nas staje przed dylematem, w jakim formacie zapisać swoje dzieło. W przypadku tekstu sprawa jest dość łatwa, tak przy grafice mamy ogromny wybór. Można się pogubić i zwątpić, czy coś odpowiednio się zapisało.

Grafika wektorowa a rastrowa

Wybór formatu zapisu zaczyna się w momencie, kiedy musimy podjąć decyzję, w jakiej grafice tworzymy dzieło. Grafika rastrowa jest do czego innego, a grafika wektorowa do czego innego.

Grafika wektorowa jest skalowalna, czyli można ją zmniejszać i powiększać bez utraty jakości. Edytowanie takich elementów jak kształt, kolor czy wielkości pojedynczych elementów jest dość proste.

Grafika rastrowa ma określoną rozdzielczość (wielkość) na etapie jej tworzenia. Kiedy po zapisaniu zaczniemy próbować zmieniać wielkość, zauważymy stratę jakości. Przykład zdjęcia, gdzie zmniejszenie go nie psuje, tak już powiększone, jest niewyraźne. Aby mieć możliwość edycji grafiki rastrowej, musi zostać zapisana w tak zwanym formacie otwartym, czyli pliku źródłowym (oryginalnym) programu graficznego.

Takie dobre, a nie używane wektory

W internecie otacza nas głównie grafika rastrowa. Jedynym wyjątkiem jest format SVG, który zyskuje na popularności. Jeszcze nie wszystkie przeglądarki te pliki odczytują. Tak naprawdę cała automatyzacja obrazu opiera się na zapisie tego, co widzimy w formie bitmapy. Grafika wektorowa to obiekty: krzywe, punkty, figury geometryczne. Kto uważał na matematyce, ten wie, że można za ich pomocą stworzyć skomplikowane efekty.

Przyjęło się, że grafiki wektorowej używa się głównie do tworzenia logo, ikon, znaków, krojów pisma, niektórych ilustracji, rysunku technicznego oraz elementów graficznych często używanych w druku. Przy rzeczach artystycznych takich jak fotomontaże, zdjęcia czy grafiki używane np. na portalach społecznościowych, używa się grafiki rastrowej.

Pliki ogólne i specyficzne

Nie fachowe nazwy, ale pisząc o specyficznych plikach, mam na myśli plik otwarty. Zapisane prace w tych formatach można edytować po otworzeniu w programie graficznym. Do tych plików zalicza się format PSD, AI, CDR, a nawet odpowiednio zapisany PDF.

Moje pliki ogólne fachowo nazywają się plikami płaskimi. Są to formaty, które po zapisaniu nie pozwalają na edycje poszczególnych elementów. Wszystkie elementy podczas zapisu zostały trwale ze sobą sklejone. Do tego formatu zalicza się JPEG, PNG, GIF.

Formaty plików graficznych

  • JPG, JPEG, JPE (Join Photographic Experts Group) – najbardziej popularny format plików grafiki rastrowej. Często tak zapisywane są zdjęcia czy grafiki typu fotomontaże. Zapisując pliki w tym formacie, musimy liczyć się z częściową utratą jakości – dobrze zrobione, jest niezauważalne.
  • PNG (Potrable Network Graphic) – w tym wypadku nic nie tracimy podczas zapisu. Jak wiadomo, możemy dzięki niemu zapisać grafiki bez tła. W tym formacie zapisuje się ikony, logo, znaki wodne.
  • GIF (Graphic Interchange Format) – dobrze sprawdza się w internecie, ale nie nadaje się do zapisywania zdjęć czy grafik, w których występuje dużo płynnych przejść kolorów, czyli gradientu. Grafiki można zapisywać bez tła oraz jako animacje. Nadaje się do zapisu obiektów typu ikony, raczej jednokolorowe znaki. Są również dobrym rozwiązaniem, kiedy trzeba gdzieś umieścić drobne elementy graficzne.
  • SVG (Scalable Vectro Graphic) – pozwala na zapis plików w grafice wektorowej. Jest formatem coraz częściej wykorzystywanym na stronach internetowych. Dobre rozwiązanie przy zapisywaniu znaków oraz ikon, które pozwala w pełni kontrolować poszczególne elementy za pomocą kodu. Wektory mogą zmieniać wielkość bez straty na jakości, w związku z czym sprawdzają się na responsoryjnych stronach. Mogą być użyte przy animacjach.
  • TIFF (Tagged Image File) – standardowy format wykorzystywany podczas przygotowywania plików do druku. Tak zapisany plik wysyłamy bezpośrednio do drukarni, a co ciekawe, ma on zapisane warstwy.
  • PDF (Portable Document Format) – format kojarzony głównie z dokumentami, e-bookami, instrukcjami, ale… Jest też najbardziej uniwersalną formą zapisy plików graficznych. Pliki PDF świetnie sprawdzają się w druku. Programy graficzne takie jak Photoshop, Illustrator czy InDesign oferują szereg gotowych ustawień związanych z rozmiarem, kompresją i wagą pliku. Format PDF pozwala zapisać pliki graficzne w wersji do edytowania, więc nie trzeba korzystać z zapisu w dedykowany formacie dla programu graficznego. Dokumenty zapisane w tym formacie mogą mieć przenoszące nas do jakiejś strony linki, pola formularzy.
  • EPS (Encapsulated PostScript File) – popularny format zapisu grafiki wektorowej. Programy dedykowane do tworzenia takiej grafiki nie powinny mieć problemu z ich zapisaniem oraz otwarciem plików.

Formaty dedykować programom graficznym

  • PSD (Photoshop Document) – jest to plik otwarty (do dowolnej edycji) programu Adobe Photoshop. Poszczególne elementy grafiki są umieszczone zazwyczaj na osobnych warstwach, co ułatwia edycję oraz pozwala na pocięcie grafiki do strony WWW. Pliki są duże i nie tracą na jakości.
  • PSB (Photoshop Big) – taka ciekawostka. Ten format zapisuje również, należy do programu Photoshop i jest używany w przypadku zapisu plików powyżej 300 000 px.
  • AI (Adobe Illustrator) – plik otwarty (umożliwiając edycję) programu Adobe Illustrator. Raczej zawiera pliki wektorowe, ale… Spokojnie można dodać do niego grafiki rastrowe. Zamawiając np. logo, w zależności od umowy, możemy taki plik otrzymać. Format może być jednak otworzony tylko przez Illustrtor, więc jeżeli chcemy wysłać komuś wersję wektorów z możliwością edycji lepiej wybrać zapis EPS lub PDF, przy zachowaniu warstw oraz właściwości obiektów.
  • CDR (Corel Draw) – kiedyś bardzo popularny, obecnie trochę odchodzi w niepamięć. Corel jest głównie programem do grafiki wektorowej. Chociaż wiem, że miał również możliwość obrabiania zdjęć. Sama nigdy się nie bawiłam. Program musiałam „polubić’ na studiach, od tamtej pory nie mam z nim styczności. Pliki tworzone za jego pomocą lepiej zapisywać w uniwersalnych formatach jak EPS czy PDF.